E-devlet uygulamalarının gelişimi, aynı zamanda ekonomilerin kalkınma göstergelerinden biridir. Özellikle eğitim, sağlık hizmetleri, istihdam, finans ve sosyal refah gibi temel konulardaki hizmetlerin sağlanmasında yardımcı olmaktadır. Ayrıca iklim değişimi ve doğa olayları gibi felaketlerin yönetimi konuları ile de ilgilenmekte, kurumların daha kapsayıcı, şeffaf ve açık olması için çalışmaktadır. İşte e-Devletin bu potansiyel katkılarının ölçümünde kullanılmak üzere E-Devlet Kalkınma Endeksi geliştirilmiştir.
E-Devlet Kalkınma Endeksi (E-Government Development Index, EGDI), Birleşmiş Millletler Kamu Yönetim Ağı (UNPAN-United Nations Public Administration Network) tarafından yayınlanmaktadır. Endeks, ulusal idarelerin kamu hizmetlerinin sunumunda bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanma konusundaki isteklilik ve kapasitelerini ölçen bir göstergedir. 2003 yılında başlayan çalışma 2005, 2008, 2010, 2012, 2014 ve 2016 yıllarında güncellenmiştir. 2016 yılı çalışmasında 193 ülke kapsanmıştır.
Endeks e-devletin en önemli 3 alanı ile ilgili unsurdan oluşmaktadır: Online hizmetlerin kapsamı ve kalitesi, telekomünikasyon altyapısının gelişme durumu ve beşeri sermaye. Online hizmet endeksi, BM uzmanları tarafından ülkelerin ulusal web sitesini, ulusal merkezi portalı, e-hizmet ve e-katılım portallarını, ayrıca eğitim, istihdam, sosyal hizmetler, sağlık, maliye ve çevreyle ilgili bakanlıkların web sitelerinin değerlendirilmesi ile oluşturulur. Telekomünikasyon altyapı endeksi, 100 kişi başına düşen tahmini internet kullanıcısı sayısı, sabit telefon hattı sayısı, mobil abonelik sayısı, kablosuz geniş bant abone sayısı, sabit geniş bant internet aboneliği sayısından oluşur. Beşeri sermaye endeksi ise, yetişkin okur-yazar oranının 1/3’ü ile ilk, orta ve yüksekokul brüt okullaşma (okula kayıt olma) oranı, beklenen okullaşma yılı ve ortalama okullaşma yılı bileşenlerinin 1/9’u dikkate alınarak ağırlıklı ortalama ile elde edilir.
Birleşmiş Millletler’in 2016 yılı E-Devlet Kalkınma Endeksine göre 29 ülke çok yüksek, 65 ülke yüksek, 67 ülke orta ve 32 ülke düşük EDKE değerine sahip olmuştur. Buradan pek çok ülkenin e-devlet konusuna öncelik verdiği, bu konuda önemli ilerlemeler kaydettiği görülmektedir.

Grafik 1. E-Devlet Kalkınma Endeksi, 2016. Kaynak: UN, E-Government Survey, 2016.


